Εγκυρότητα ερωτηματολογίου χρήσης ποδηλατικού κράνους σε παιδιά και εφήβους επίδραση προηγούμενων τραυματισμών

ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Oι τραυματισμοί που σχετίζονται με την ποδηλασία αναψυχής είναι συχνοί, αφού το 2015 στην Ελλάδα, στο
0.8% των συνολικών θανατηφόρων ατυχημάτων, είχε εμπλακεί ποδήλατο (Ελληνική Αστυνομία, 2017). Αν και η
χρήση ποδηλατικού κράνους μειώνει το κίνδυνο τραυματισμού στο κεφάλι, ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών
και εφήβων δεν το φοράει (Chow et al., 2016). Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν ο έλεγχος της δομικής
εγκυρότητας της κλίμακας «Στάσεις για τη χρήση ποδηλατικού κράνους» και η εξέταση διαφορών στις στάσεις
ανάλογα με προηγούμενους τραυματισμούς που είχαν υποστεί οι συμμετέχοντες. Το δείγμα της έρευνας
αποτελούνταν από 623 άτομα ηλικίας 11.80±1.92 έτη. Το 10.1% είχε τραυματιστεί κάνοντας ποδήλατο στο
κεφάλι ή στο πρόσωπο, το 80.3% σε άλλα σημεία του σώματος (π.χ. χέρια, πόδια), ενώ το 9.6% δεν είχε
τραυματιστεί. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο 13 προτάσεων, το οποίο στηρίχθηκε στην
έρευνα των Liller et al. (1998). Η στατιστική ανάλυση περιελάμβανε Ανάλυση Κυριών Συνιστωσών (PCA) με
ορθογώνια περιστροφή των αξόνων και έλεγχο εσωτερικής εγκυρότητας Cronbach α. Για τον έλεγχο πιθανών
διαφορών μεταξύ ομάδων διαφορετικού επιπέδου τραυματισμού πραγματοποιήθηκε ανάλυση MANCOVA με
συμμεταβλητή την ηλικία. Οι δείκτες Bartlett’s test of sphericity (χ
2=1693.19, p<.001) και Kaiser-Meyer-Olkin
(ΚΜΟ=.776) ήταν ικανοποιητικοί. Η PCA εντόπισε τέσσερις παράγοντες (Άγνοια κινδύνου, Προστασία, Άνεση,
Κοινωνική επιρροή), οι οποίοι ερμήνευσαν το 58.91% της συνολικής διακύμανσης, οι φορτίσεις των ερωτήσεων
ήταν όλες >.30 και οι δείκτες Cronbach a κυμάνθηκαν από .71 έως .78. Η αλληλεπίδραση των τεσσάρων
παραγόντων με το επίπεδο τραυματισμού δεν ήταν στατιστικά σημαντική (Wilk’s Λ=.984, p=.314). Η μόνη
ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ – ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
4
ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ – Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ: ΠΑΙΔΕΙΑ – ΚΟΙΝΩΝΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
83
στατιστικά σημαντική διαφορά παρατηρήθηκε στον παράγοντα Προστασία, όπου τα παιδιά που είχαν
τραυματιστεί στο πρόσωπο και το κεφάλι είχαν στατιστικά χαμηλότερο μέσο όρο (F=3.345, p=.039) από τα
παιδιά που είχαν τραυματιστεί σε άλλα μέρη του σώματος. Η ηλικία των παιδιών, ως συμμεταβλητή, είχε
σημαντική επίδραση και στους 4 παράγοντες (p<.001). Το ερωτηματολόγιο «Στάσεις για τη χρήση ποδηλατικού
κράνους» αποτελείται από τέσσερεις παράγοντες και είναι έγκυρο σε δείγμα παιδιών και εφήβων στον Ελληνικό
πληθυσμό. Οι προηγούμενοι τραυματισμοί των συμμετεχόντων δεν επηρέασαν της στάσεις τους, εκτός από την
Προστασία που προσφέρει το κράνος, όπου τα παιδιά που είχαν τραυματισμούς σε διάφορα μέρη του σώματος
είχαν θετικότερη στάση σε σχέση με αυτά που είχαν τραυματιστεί στο κεφάλι. Τέλος, παρατηρήθηκε ότι τα
παιδιά μικρότερων ηλικιών είχαν θετικότερες στάσεις σε σχέση με τους εφήβους.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Chow, R., Hollenberg, D., Pintilie, A., Midroni, C., & Cumner, S. (2016). Helmet use of adolescent cyclists at Crescent School in Toronto, Canada.
International Journal of Adolescent Medicine and Health. doi:10.1515/ijamh-2015-0123 [Epub ahead of print].
Ελληνική Αστυνομία (2017). Στατιστικά στοιχεία τροχαίας. Ανακτήθηκε από
http://www.astynomia.gr/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=55312&Itemid=86&lang=
Liller, K.D., Morissette, B., Noland, V., & McDermott, R.J. (1998). Middle school students and bicycle helmet use: Knowledge, attitudes, beliefs
and behaviors. Journal of School Health, 68(8), 325-328.

Click to access PRAKTIKA_SYNEDRIOY_1i_EKDOSI_2.pdf

Ιωάννης Παπανικολάου
Follow me
Latest posts by Ιωάννης Παπανικολάου (see all)